Contante betaling en de witwaswet zijn twee onderwerpen die nauw met elkaar verbonden zijn. In dit artikel bekijken wij de witwaswet nader en onderzoeken wij welke impact deze heeft op contante betalingen. Daarnaast werpen wij een blik op de toekomst en bespreken wij mogelijke trends en wijzigingen met betrekking tot deze thema’s.
Het belangrijkste in het kort
- Vanaf een contant bedrag van €10.000 geldt een controleplicht conform de witwaswet.
- Bij de aankoop van edelmetalen ligt de contantgeldgrens op €2.000. Boven dit bedrag moet de koper volgens de voorschriften van de witwaswet worden gecontroleerd.
- Contante stortingen op de eigen bankrekening van meer dan €10.000 worden gecontroleerd op witwasactiviteiten.
Inhoudsopgave
Inzicht in de witwaswet
De witwaswet is een reeks wetten en voorschriften die bedoeld is om illegale geldstromen te bestrijden en de financiële wereld te beschermen tegen het binnensluizen van illegaal verkregen gelden.
De verschillende regelingen waarborgen dat financiële instellingen en andere ondernemingen deze naleven, zodat er geen gelden worden aangenomen of doorgegeven die uit illegale bronnen afkomstig zijn. Het hoofddoel van de witwaswet is het vergroten van de transparantie in de financiële wereld en het voorkomen van witwasactiviteiten.
De witwaswet geldt niet alleen voor banken en financiële instellingen, maar ook voor andere ondernemingen die met grote geldbedragen omgaan, zoals makelaars, advocaten, belastingadviseurs, juweliers en casino’s. Ook deze ondernemingen moeten de voorschriften van de witwaswet naleven en verdachte activiteiten melden.
Contante betaling en de bijzonderheden ervan
Contante betaling is een vorm van geldtransfer waarbij betalingen in fysiek geld plaatsvinden. In tegenstelling tot elektronische betalingen, waarbij geld via bankoverschrijvingen of creditcardtransacties wordt overgemaakt, verloopt een contante betaling direct en onmiddellijk.
Contante betaling heeft voor- en nadelen. Een van de voordelen is de directe beschikbaarheid van het geld. Klanten kunnen snel en eenvoudig betalen, zonder te hoeven wachten op betalings- of andere bevestigingen. Daarnaast biedt contante betaling bescherming van de privacy, omdat er geen elektronische registraties van de transacties zijn.
Er zijn echter ook nadelen aan contante betaling. Fysiek geld kan worden gestolen of verloren. Bovendien bemoeilijkt contante betaling het toezicht op geldstromen en de naleving van de witwaswet.
Korte historische schets van contant geld
De geschiedenis van contante betaling gaat ver terug. Al in de oudheid was het gebruikelijk om goederen en diensten met fysiek geld te betalen. Destijds bestond geld voornamelijk uit munten, gemaakt van waardevolle metalen zoals goud en zilver. Deze munten werden als betaalmiddel geaccepteerd en in veel verschillende culturen gebruikt.
In de loop der tijd ontwikkelde het geldstelsel zich verder en werden verschillende soorten bankbiljetten ingevoerd. Deze bankbiljetten werden uitgegeven door overheden en centrale banken en hadden een vaste waarde. Mensen konden met deze bankbiljetten betalen doordat zij ze als betaalmiddel accepteerden.
In sommige landen is contante betaling nog steeds de dominante betaalmethode, terwijl in andere landen elektronische betalingen overheersen. Deze verschillen weerspiegelen de uiteenlopende economische en culturele omstandigheden die in verschillende delen van de wereld bestaan.
Waarom is contant geld belangrijk?
Contant geld is niet alleen een betaalmiddel, maar ook een symbool van de geschiedenis en identiteit van een land. Veel landen hebben hun eigen unieke munten en bankbiljetten, versierd met nationale symbolen en historische figuren.
Contante betaling heeft ook invloed op de economie. In sommige landen wordt betoogd dat het gebruik van fysiek geld de lokale economie versterkt, omdat het geld direct in omloop wordt gebracht en lokale ondernemingen ten goede komt. Anderzijds wordt aangevoerd dat elektronische betalingen efficiënter zijn en de economie ondersteunen door snellere transacties en een betere traceerbaarheid van geldstromen.
Er zijn ook specifieke situaties waarin contante betaling de voorkeur heeft. Zo kunnen sommige kleine winkels en markten uitsluitend contant geld accepteren, omdat zij mogelijk niet over de infrastructuur voor elektronische betalingen beschikken. Daarnaast geven sommige mensen de voorkeur aan contant betalen om hun uitgaven beter te kunnen overzien en schulden te vermijden.
Witwaswet en contante betaling: een complexe relatie
De relatie tussen de witwaswet en contante betaling is complex. Enerzijds heeft de witwaswet als doel illegale geldstromen te bestrijden en de transparantie in de financiële wereld te vergroten. Contante betaling bemoeilijkt het toezicht op geldstromen en daarmee de uitvoering van de witwaswet.
De witwaswet legt financiële instellingen en ondernemingen strenge regels op om te waarborgen dat zij geen illegale gelden aannemen of doorgeven. Dit omvat het uitvoeren van klantidentificatieprocedures en het documenteren van transacties. Deze maatregelen zijn bij contante betaling lastiger te implementeren, omdat er geen elektronische registraties zijn en klanten anoniem kunnen blijven.
Dit schrijft de witwaswet voor met betrekking tot contante betalingen
Hoe hoog is de bovengrens voor contante betalingen?
Sinds 1 januari 2020 geldt in Duitsland een wettelijke bovengrens voor contante betalingen in het kader van transacties tussen ondernemingen (B2B-transacties). Deze bovengrens bedraagt €10.000. Dit betekent dat contante betalingen in deze context niet hoger mogen zijn dan €10.000.
Voor transacties tussen consumenten en ondernemingen (B2C-transacties) bestaat geen expliciete wettelijke bovengrens voor contante betalingen. Het is belangrijk om te benadrukken dat contante betalingen boven €10.000 in Duitsland onder omstandigheden als verdacht kunnen worden aangemerkt en onder de meldplichten volgens de witwaswet kunnen vallen. In dergelijke gevallen moet de betaaldienstverlener of kredietinstelling de transactie melden bij de Financial Intelligence Unit (FIU).
Is er een meldplicht en een bewijsplicht voor contante betalingen?
- Meldplicht: Volgens de witwaswet zijn kredietinstellingen, financiële dienstverleners en bepaalde andere beroepsgroepen verplicht transacties van €10.000 of meer bij de bevoegde autoriteiten te melden. Dit geldt voor contante betalingen, elektronische overboekingen en andere financiële transacties.
- Bewijsplicht: Bij contante betalingen boven €10.000 bestaat de verplichting om de identiteit van de contractspartijen vast te stellen en vast te leggen. Dit betekent dat ondernemers verplicht zijn de persoonsgegevens van hun zakenpartners te controleren en de transactie te documenteren. Dit moet binnen een periode van vier weken na het aangaan van de zakelijke relatie gebeuren.
Het is belangrijk om te benadrukken dat de meldplicht niet alleen voor banken geldt, maar ook voor andere sectoren, waaronder makelaars, juweliers, notarissen en andere die in § 2 GwG zijn opgenomen.
Hoe helpt Nect?

Wat gebeurt er bij contante betalingen boven €10.000?
Bij contante betalingen boven €10.000 in Duitsland geldt een meldplicht voor kredietinstellingen en bepaalde beroepsgroepen. Daarnaast moeten ondernemers de identiteit van hun contractspartijen controleren en documenteren. Het niet naleven van deze voorschriften kan leiden tot boetes en strafrechtelijke gevolgen. De exacte boetes zijn te vinden in de boetecatalogus.
Welke bijzondere regels gelden voor juweliers?
Waar moeten notarissen bij de aankoop van vastgoed op letten?
Het Tweede sanctiehandhavingswet (SDG II) is eind 2022 in werking getreden en de daarmee samenhangende wijzigingen in de witwaswet (GwG) worden stapsgewijs relevant. Vanaf 1 april is het niet langer toegestaan om vastgoed contant te betalen. SDG II is een verzamelwet die verschillende wetten wijzigt, waaronder ook de witwaswet.
Het verbod op contante betaling geldt voor rechtshandelingen die na 1 april 2023 worden gesloten (§ 59 lid 11 GwG). Om dit te waarborgen moeten de contractspartijen aan een notaris aantonen dat de betaling van een vastgoedobject niet contant heeft plaatsgevonden. De notaris is verplicht dit bewijs te controleren. Bij overtredingen van het verbod op contante betaling en de bewijsplicht moet de notaris dit melden bij de Financial Intelligence Unit (FIU).
De toekomst van contante betaling in het licht van de witwaswet
De toekomst van contante betaling in samenhang met de witwaswet is onzeker. Het is mogelijk dat het belang van contante betaling afneemt en elektronische betaalmethoden dominanter worden. Anderzijds kan er ook sprake zijn van strengere regulering van contante betaling om de handhaving van de witwaswet te vergemakkelijken.
Het blijft afwachten hoe de wetgeving en de technologische ontwikkelingen zich rond dit onderwerp zullen ontwikkelen. Wel is duidelijk dat de relatie tussen de witwaswet en contante betaling complex is en voortdurend verandert.
Het is belangrijk dat financiële instellingen, ondernemingen en overheden blijven werken aan het verbeteren van de bestrijding van witwassen, met gelijktijdige aandacht voor de behoeften en vereisten van consumenten.
Strengere regulering zou er bijvoorbeeld toe kunnen leiden dat contante betalingen boven bepaalde bedragen niet langer zijn toegestaan of dat aanvullende identificatie- en meldplichten voor contante betalingen gaan gelden.
Dit zou ertoe kunnen leiden dat contante betaling voor sommige consumenten onaantrekkelijk wordt en dat elektronische betaalmethoden de voorkeur krijgen. Het kan ook leiden tot een afname van anonimiteit bij contante betalingen, omdat er meer gegevens over klanten en transacties moeten worden vastgelegd.
Het is belangrijk dat alle betrokkenen deze ontwikkelingen nauwlettend volgen en oplossingen vinden die zowel bescherming tegen illegale geldstromen als de behoeften van consumenten borgen.
