Het belangrijkste in het kort
- Due diligence is een gedetailleerd onderzoek voorafgaand aan zakelijke beslissingen of transacties. Het doel is het identificeren van risico’s en kansen door middel van de beoordeling van financiële, juridische, operationele en personele factoren.
- Het onderzoek dient ter minimalisering van risico’s en objectieve waardebepaling van ondernemingen of transacties. Het omvat Financial Due Diligence, Legal Due Diligence, Commercial Due Diligence, ESG Due Diligence en Customer Due Diligence, waarbij deze laatste noodzakelijk is om te voldoen aan de Wet ter voorkoming van witwassen.
- Deskundigen zoals advocaten, accountants en belastingadviseurs voeren due diligence-onderzoeken uit. Customer Due Diligence omvat identiteitsverificatie, controle van de bedrijfsactiviteiten en uiteindelijk belanghebbenden, risicobeoordeling, monitoring en melding van verdachte activiteiten.
Inhoudsopgave
Wat is due diligence?
Due diligence is een term uit het domein van bedrijfswaardering en -onderzoek. Het betreft een uitgebreid onderzoek van klanten, bedrijfsonderdelen, financiële documenten, juridische aspecten en andere relevante factoren van een onderneming of transactie. Het hoofddoel van due diligence is het identificeren van mogelijke risico’s en kansen, om zo een weloverwogen beslissing te kunnen nemen.
De uitvoering van een due diligence-onderzoek omvat doorgaans verschillende stappen en analyses. Hiertoe behoren bijvoorbeeld de controle van financiële verslagen en boekhoudkundige documenten, de analyse van het bedrijfsmodel en de concurrentiepositie, de waardering van immateriële activa zoals merkrechten of octrooien, evenals de toetsing van juridische verplichtingen zoals contracten of gerechtelijke procedures.
Een ander belangrijk aspect van due diligence is de beoordeling van het management en de medewerkers van een onderneming. Hierbij worden onder andere de kwalificaties en ervaring van de leidinggevenden getoetst, om vast te stellen of zij in staat zijn de onderneming succesvol te leiden.
De resultaten van een due diligence-onderzoek kunnen voor potentiële investeerders of kopers doorslaggevend zijn om risico’s te minimaliseren en de waarde van een transactie te bepalen. Ze vormen de basis voor onderhandelingen en kunnen eraan bijdragen dat een transactie succesvol wordt afgerond.
Het belang van due diligence is de afgelopen jaren toegenomen, aangezien ondernemingen en investeerders steeds voorzichtiger zijn geworden bij het aangaan van zakelijke transacties. Een grondig onderzoek van de relevante factoren kan bijdragen aan het herkennen en minimaliseren van potentiële risico’s, om zo langdurig succes te waarborgen.
Waartoe dient een due diligence-onderzoek?
Tot op heden is de Europese bestrijding van witwassen gebaseerd op richtlijnen. Deze stellen weliswaar doelen vast, maar moeten door elke lidstaat in nationale wetgeving worden omgezet. Het gevolg: 27 verschillende interpretaties en uitwerkingen. Wat in Duitsland als rechtsgeldige identificatie geldt, kan aanzienlijk afwijken van de eisen in Frankrijk, Spanje of Italië. Voor internationaal opererende banken en financiële dienstverleners betekende dit tot nu toe hoge kosten, complexe processen en afzonderlijke onboardingtrajecten voor elke markt. Met de AMLR komt hieraan een einde. Als verordening geldt zij rechtstreeks in alle EU-lidstaten en is geen nationale omzetting meer vereist. De ruimte voor uiteenlopende interpretaties wordt daardoor aanzienlijk beperkt.
De AMLR definieert voor het eerst duidelijk welke digitale procedures voortaan zijn toegestaan voor identificatie in het kader van de preventie van witwassen.
Centraal staan drie Europees erkende methoden:
- Nationale elektronische identiteiten (eID): door de overheid uitgegeven digitale identiteiten met een betrouwbaarheidsniveau “substantieel” of “hoog”.
- De European Digital Identity Wallet (EUDI Wallet): uiterlijk eind 2026 moet elke lidstaat een EUDI Wallet beschikbaar stellen. Burgers kunnen hiermee in de toekomst digitale identiteitsbewijzen Europabreed gebruiken.
- Qualified Trust Services (QTS): hiertoe behoren met name Qualified Electronic Signatures (QES) en Qualified Electronic Attestations of Attributes (QEAA), die worden aangeboden door gekwalificeerde vertrouwensdienstverleners.
Documentgebaseerde procedures blijven weliswaar mogelijk, mits zij voldoen aan de eisen van de ETSI-norm 119 461. De regelgevende richting is echter duidelijk: de EU zet in op digitale, interoperabele en eIDAS-conforme identiteiten.
Customer Due Diligence (CDD)
Financial Due Diligence
Legal Due Diligence
Commercial Due Diligence
ESG Due Diligence
Customer due diligence en de Wet ter voorkoming van witwassen
- Identiteitsverificatie: registratie en controle van identiteitsbewijzen zoals identiteitskaart, paspoort of andere officiële documenten.
- Controle van de bedrijfsactiviteiten: bij zakelijke klanten wordt informatie over de aard van de bedrijfsactiviteiten, de sector en het doel van de zakelijke relatie gecontroleerd.
- Controle van de uiteindelijk belanghebbende: vaststelling van de werkelijke economische eigenaren van de klant, met name bij complexe ondernemingsstructuren.
Risicobeoordeling: beoordeling van het risico dat verbonden is aan de zakelijke relatie, op basis van factoren zoals klantprofiel, bedrijfsactiviteiten, geografische locatie en transactiepatronen. - Monitoring en actualisering: regelmatige monitoring van de zakelijke relatie om te waarborgen dat de informatie actueel blijft, en actualisering van klantprofielen indien nodig.
Melding van verdachte activiteiten: melding van verdachte transacties of activiteiten aan de bevoegde autoriteiten conform de geldende voorschriften.
Het hoofddoel is te waarborgen dat ondernemingen hun klanten voldoende kennen om naleving van de Wet ter voorkoming van witwassen te garanderen en potentiële risico’s te minimaliseren. Dit proces wordt ook vaak aangeduid als “Know-your-Customer (KYC)”.
Hoe helpt Nect?
Wat wordt er bij een due diligence-onderzoek gecontroleerd?
Bij een due diligence-onderzoek worden verschillende bedrijfsonderdelen of aspecten van een transactie grondig onderzocht. Dit onderzoek is van groot belang, aangezien het dient om mogelijke risico’s en kansen aan het licht te brengen en een weloverwogen beslissing te nemen. Hieronder worden verdere relevante aspecten van een due diligence-onderzoek toegelicht:
- Financiële documenten en boekhouding:
Bij de controle van de financiële documenten en boekhouding worden de balansen, inkomsten- en uitgavenoverzichten en andere financiële documenten zorgvuldig gecontroleerd. Hierbij gaat het om het beoordelen van de financiële stabiliteit en prestaties van de onderneming. Daarnaast worden mogelijke financiële risico’s en verplichtingen geïdentificeerd. - Juridische aspecten:
De juridische aspecten spelen een doorslaggevende rol bij een due diligence-onderzoek. Hierbij worden contracten, licenties, geschillen en andere juridische onderwerpen nauwkeurig onderzocht. Doel is het herkennen en beoordelen van mogelijke juridische risico’s. Daarnaast wordt gecontroleerd of de onderneming over alle vereiste vergunningen en licenties beschikt. - Bedrijfsstructuur en organisatie:
De controle van de bedrijfsstructuur en organisatie omvat de analyse van de ondernemingsstructuur, organisatiestructuur, managementniveau en medewerkers. Hierbij wordt onderzocht of de onderneming efficiënt en goed georganiseerd is. Daarnaast worden de competenties en ervaring van de leidinggevenden beoordeeld, om de toekomstige ontwikkeling van de onderneming te kunnen inschatten. - Marktanalyse:
Een grondige marktanalyse is een belangrijk onderdeel van het due diligence-onderzoek. Hierbij wordt de markt waarin de onderneming actief is, nauwkeurig geanalyseerd. Potentiële concurrenten, markttrends en het marktpotentieel worden onderzocht. Doel is het beoordelen van de concurrentiepositie en de toekomstige kansen en risico’s op de markt. - Technische controle:
De technische controle richt zich op technische aspecten zoals octrooien, intellectueel eigendom, IT-infrastructuur en andere technologische factoren. Hierbij wordt gecontroleerd of de onderneming over voldoende technische middelen beschikt en of zij technologisch up-to-date is. Daarnaast worden mogelijke risico’s in verband met intellectueel eigendom beoordeeld.
Een uitgebreid en op maat gemaakt onderzoek is onontbeerlijk om een volledig beeld van de onderneming of transactie te verkrijgen.
Wie voert een due diligence-onderzoek uit?
De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van een due diligence-onderzoek ligt doorgaans bij deskundigen zoals advocaten, accountants, belastingadviseurs en andere experts die over de vereiste kennis en ervaring beschikken. Het is belangrijk de juiste deskundigen te betrekken om een grondig en objectief onderzoek uit te voeren.
De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van Customer Due Diligence (CDD)-onderzoeken voor nieuwe en bestaande klanten ligt, afhankelijk van de kring van verplichte entiteiten en de interne structuren, bij de witwasbestrijdingsfunctionaris, compliance managers of leidinggevenden op bedrijfsniveau. De complexiteit van de ondernemingsstructuren van potentiële nieuwe of bestaande klanten kan het onderzoek aanzienlijk tijdrovend en veeleisend maken.
Hoe ziet een due diligence-rapport eruit?
Risico’s bij het ontbreken van due diligence
Hier moet u op letten bij due diligence
- Analyseer de financiële documenten zorgvuldig en zoek naar onregelmatigheden.
- Controleer alle juridische contracten en documenten op mogelijke risico’s.
- Zorg ervoor dat u alle relevante informatie over de organisatie en de ondernemingsstructuur verkrijgt.
- Vergeet niet de marktomstandigheden en de potentiële concurrentie te analyseren.
