Od 10 lipca 2027 roku weryfikacja na podstawie zdjęcia przestanie być wiarygodnym standardowym procesem. Unijne rozporządzenie w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy (AMLR) oraz powiązane z nim techniczne standardy regulacyjne czynią eID i kwalifikowane usługi zaufania standardowym rozwiązaniem w zakresie zdalnej identyfikacji. Leżący u ich podstaw standard, ETSI TS 119 461, wyraźnie nie uznaje zdjęcia dokumentu tożsamości za wystarczające (VAL-8.3.3-04X, UWAGA 4).
Podmioty, które obecnie stosują w procesie onboardingu zdjęcie i selfie, muszą zmienić swój standardowy proces: na zautomatyzowaną wideo-weryfikację tożsamości, ePass lub eID, a także przenieść go z przeglądarki do zabezpieczonej aplikacji.
Trzy terminy wyznaczają tempo zmian:
- Lipiec 2027: AMLR zaczyna obowiązywać bezpośrednio w całej UE.
- Sierpień 2027: ETSI TS 119 461 V2.1.1 staje się standardem referencyjnym dla weryfikacji tożsamości stojącej za każdym kwalifikowanym podpisem elektronicznym (QES).
- Grudzień 2027: Banki będą musiały akceptować portfel EUDI, jeśli zażądają tego klienci.
Spis treści
Dlaczego dotyczy to każdego banku
- AMLR, art. 22 ust. 6: W odniesieniu do weryfikacji tożsamości rozporządzenie wskazuje, poza przedłożonym dokumentem tożsamości, tylko dwie ścieżki cyfrowe: środki eID na poziomie bezpieczeństwa „znaczny” lub „wysoki” oraz kwalifikowane usługi zaufania, takie jak QES.
- Standardy regulacyjne AMLA: Ostateczny projekt z 30 września 2026 roku czyni te dwie ścieżki standardowym rozwiązaniem w kanale zdalnym. Inne procedury zdalne pozostają dostępne wyłącznie dla klientów, którzy nie mają do nich dostępu, a bank musi uzasadnić takie przypadki wobec organu nadzoru. Projekt oczekuje na przyjęcie przez Komisję Europejską.
- eIDAS wraz z rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2025/1566: Przed wydaniem kwalifikowanego certyfikatu dla QES tożsamość należy zweryfikować zgodnie z normą ETSI TS 119 461 V2.1.1, załącznik C.3. Jest to poziom „Extended”.
Dlaczego weryfikacja na podstawie zdjęcia nie spełnia wymogów
ETSI TS 119 461 V2.1.1 nie uznaje zdjęcia dokumentu tożsamości za wystarczające, ani na poziomie Baseline, ani na poziomie Extended. Sama norma to potwierdza:
VAL-8.3.3-04X, UWAGA 4: Samo nieruchome zdjęcie dokumentu tożsamości nie jest wystarczające dla żadnego z obu poziomów, zgodnie z aktualnym stanem techniki („only a still photo of the identity document is not considered sufficient”).
- Czas rzeczywisty (VAL-8.3.3-02X): Dokument tożsamości musi znajdować się na żywo przed kamerą w momencie identyfikacji. Wcześniej wykonane zdjęcia lub nagrania wideo się nie liczą.
- Wideo zamiast zdjęcia (VAL-8.3.3-04X): Wymagana jest sekwencja wideo każdej istotnej strony dokumentu tożsamości, ukazująca widoczne zabezpieczenia.
- Optycznie zmienne zabezpieczenia (VAL-8.3.3-07X i 07A): Należy sprawdzić co najmniej trzy zabezpieczenia, w tym dwa optycznie zmienne. Hologramy i obrazy kinegraficzne ujawniają swoją autentyczność wyłącznie w ruchu.
- Ochrona przed atakami typu injection i deepfake (VAL-8.3.3-05A i 05B): Proces musi odpierać wgrane, nagrane lub wygenerowane przez AI materiały wideo oraz wykrywać sfałszowane dokumenty tożsamości.
Jakie metody weryfikacji tożsamości są zgodne z AMLR?
| Metoda | Jak przebiega | Dlaczego się sprawdza |
|---|---|---|
| Zautomatyzowana wideo-weryfikacja tożsamości | Klient filmuje swój dokument tożsamości w ruchu i nagrywa wideo-selfie. Bez rozmowy wideo, bez umawiania terminu. | AI oraz przeszkoleni weryfikatorzy wspólnie sprawdzają dokument. Jest to przypadek hybrydowy według ETSI (9.2.3.3), osiągający poziom Extended. |
| ePass | Klient odczytuje chip paszportu lub dowodu osobistego za pomocą NFC i nagrywa wideo-selfie. | Podpis cyfrowy wystawcy dokumentu potwierdza jego autentyczność. ETSI dopuszcza ten proces w pełni zautomatyzowany (9.2.3.4), również na poziomie Extended. |
| eID | Klient korzysta z funkcji identyfikacji online swojego dowodu osobistego za pomocą kodu PIN. | eID jest państwowym środkiem identyfikacji na poziomie bezpieczeństwa „wysoki”, a tym samym bezpośrednią ścieżką zgodną z art. 22 ust. 6 AMLR. |
| Nect Wallet | Osoby posiadające już Nect Wallet potwierdzają swoją tożsamość za pomocą prostego wideo-selfie, tworząc tym samym QES. Z tej możliwości korzysta już dziś 20 milionów użytkowników. | Bank identyfikuje klienta za pomocą QES, czyli jednej z dwóch cyfrowych ścieżek zgodnych z art. 22 ust. 6 AMLR. W Niemczech sama QES wystarczy, gdy przelew referencyjny przestanie być wymagany. Funkcja Nect Wallet jest już dziś metodą weryfikacji tożsamości zgodną z eIDAS. |
Dlaczego weryfikacja tożsamości powinna odbywać się w zabezpieczonej aplikacji

Atak: kamera zostaje podmieniona
Podczas ataku typu injection oszust nie trzyma już niczego przed kamerą. Wprowadza skradzione zdjęcie dokumentu tożsamości, nagrane wideo lub deepfake bezpośrednio do strumienia danych.
Przed tym ostrzega również ENISA, ponieważ przeprowadzenie takiego ataku typu injection nie wymaga już specjalistycznej wiedzy:
- Ogólnodostępne narzędzia: Wirtualne kamery, takie jak te dostarczane przez oprogramowanie streamingowe OBS, nie są według ENISA oprogramowaniem do ataków, lecz powszechnie stosowanymi programami pomocniczymi. Urządzenie traktuje je jak prawdziwy sprzęt.
- Silny wzrost: ENISA określa ataki typu injection z wykorzystaniem deepfake’ów jako obecnie dominujące zagrożenie. Gartner odnotował w 2023 roku wzrost o 200 procent. W kręgach branżowych w 2024 roku stwierdzono wzrost liczby wirtualnych kamer o 2665 procent.
Dlaczego przeglądarka nie potrafi tego wiarygodnie wykryć
- Strona internetowa widzi jedynie deklarację samego urządzenia.
Standard internetowy opisuje kamerę za pomocą identyfikatora, rodzaju urządzenia oraz nazwy tekstowej. Nie wynika z tego, czy w tle znajduje się rzeczywisty czujnik, czy oprogramowanie. - Weryfikacja odbywa się na urządzeniu atakującego.
Kamera i komputer znajdują się pod jego kontrolą. Na najwyższym poziomie laboratoria testowe próbują wręcz modyfikować sterowniki kamery, przeglądarkę lub system operacyjny. - Przeglądarce brakuje środków ochrony.
ENISA stwierdza: proces oparty na przeglądarce składa się jedynie ze strony internetowej i przeglądarki. Dedykowana aplikacja umożliwia bardziej precyzyjną kontrolę, na przykład zaciemnianie kodu i ochronę w czasie wykonywania.
Dlaczego samo wykrywanie deepfake'ów nie wystarczy
Wykrywanie to wyścig zbrojeń. W teście porównawczym z deepfake’ami z 2024 roku skuteczność wykrywania ogólnodostępnych detektorów przy materiałach wideo spadła o połowę.
ENISA uważa, że obrona przed atakami typu injection znajduje się dopiero na początkowym etapie: metody są mniej dojrzałe niż w przypadku wykrywania żywej obecności, a w odniesieniu do dokumentów tożsamości jeszcze mniej dojrzałe niż w przypadku twarzy. Zanim środki zaradcze zostaną uznane za zwalidowane, agencja szacuje, że minie ponad pięć lat badań.
Dlatego ETSI wymaga dwóch odrębnych działań: wykrywania deepfake’ów (BIN-8.4.2-03X) oraz zapobiegania i wykrywania samego wprowadzenia materiału (BIN-8.4.2-04A). Redaktor normy testowej CEN/TS 18099 rozróżnia to w ten sam sposób: ochronę przed metodą wprowadzenia materiału, np. ochronę kamery przed manipulacją, ochronę w czasie wykonywania i wykrywanie emulatorów, oraz wykrywanie samej wprowadzonej treści.
Kto jedynie wykrywa, musi pokonać każdy nowy deepfake. Kto zapobiega wprowadzeniu materiału, odcina mu drogę do systemu.
Co zapewnia zabezpieczona aplikacja
Zabezpieczona aplikacja działa na poziomie samego wprowadzenia materiału: sprawdza urządzenie i środowisko wykonawcze, chroni kamerę przed manipulacją i zabezpiecza transmisję aż do środowiska weryfikacji. Android i iOS pozwalają ponadto aplikacji udowodnić, że jest autentyczna i niezmodyfikowana.
Również to nie jest niemożliwe do obejścia. Właśnie dlatego laboratorium testuje odporność ochrony przy użyciu urządzeń z rootem oraz ataków typu hooking.
W Nect skuteczność tej ochrony jest potwierdzana od lat: w zleconych testach penetracyjnych żadna zewnętrzna firma zajmująca się bezpieczeństwem nie zdołała obejść zabezpieczeń aplikacji. Aby w ogóle móc przetestować wykrywanie deepfake’ów, Nect musiał za każdym razem wyłączać te zabezpieczenia dla testerów. Właśnie dlatego w wyścigu zbrojeń przeciwko deepfake’om potrzebna jest zabezpieczona aplikacja, a nie tylko model wykrywający.
Sama ETSI odwołuje się do aplikacji: w odniesieniu do trzech wymogów dotyczących wprowadzanego materiału zaznacza, że można je spełnić wyłącznie za pomocą oprogramowania dopuszczonego specjalnie do celów identyfikacji. Jedynym podanym przykładem jest aplikacja mobilna. Norma nie wymienia przeglądarki ani żadnego innego środka zapobiegającego wprowadzeniu materiału.

Więcej czujników, lepsza ochrona
- Ruch kontra obraz:
To, co mierzy czujnik przyspieszenia, musi odpowiadać widocznemu ruchowi w nagraniu wideo. Badania naukowe wykazują, że takie porównanie pozwala wykryć skopiowane i przefilmowane nagrania. - Wibracja jako znak wodny:
System losowo wybiera moment i intensywność wibracji. Pozostawia ona ślady w obrazie, dźwięku i danych z czujnika przyspieszenia, których brakuje we wcześniej nagranym materiale wideo. - Dźwięk jako znak wodny:
Głośnik nakłada na nagranie dokumentu tożsamości i selfie odrębny sygnał, również poza zakresem słyszalnym. Dodatkowo sprawdzane jest, czy oba nagrania pochodzą z tego samego otoczenia.
Za oba rozwiązania znaków wodnych Nect otrzymał europejskie patenty: EP 3 575 994 B1 na dowód w czasie rzeczywistym za pomocą wibracji (przyznany w 2021 roku) oraz EP 3 575 993 B1 na walidację nagrań wideo dokumentu tożsamości i selfie (przyznany w 2022 roku). Oba opisy patentowe obejmują również porównanie ruchu i obrazu.
Osoba wprowadzająca nagranie musiałaby sfałszować spójny obraz, dźwięk i dane o ruchu w sekwencję, której wcześniej nie zna. Dzięki temu wymóg czasu rzeczywistego, którego wymaga ETSI (VAL-8.3.3-02X), staje się technicznie weryfikowalny.
Najważniejszy sygnał dostarcza często sam czujnik ruchu. Smartfon trzymany w dłoni nigdy nie jest całkowicie nieruchomy. Jeśli leży on całkowicie bez ruchu, prawdopodobnie znajduje się w statywie lub leży na stole, podczas gdy wirtualna kamera wprowadza obcy materiał.
W przeglądarce ten sygnał traci na znaczeniu: laptop i tak stoi nieruchomo na stole, więc jego bezruch niczego nie świadczy. Dochodzą do tego ograniczenia techniczne: interfejs wibracji nie istnieje w Safari ani w żadnej przeglądarce opartej na WebKit, czyli praktycznie na każdym iPhonie. Standard internetowy dostarcza dane o ruchu nie jako dane surowe, lecz zaokrąglone do 0,1 m/s².
Poza tym Nect wykorzystuje dodatkowe czujniki i dane smartfona, aby zapobiegać atakom. Jakie dokładnie, pozostaje celowo niejawne: atakujący nie powinni otrzymywać żadnych wskazówek. W przeglądarce taka ochrona, która sprawdza się do tej pory, nie byłaby możliwa.
Nect ePass
Uwaga na „certyfikację ETSI”: V1 to nie V2
Pieczęć „certyfikowane zgodnie z ETSI TS 119 461” bez wersji i poziomu niewiele mówi. Do lutego 2025 r. istniała tylko wersja V1.1.1 z 2021 r., a certyfikaty z reguły obowiązują przez dwa lata. Nawet po opublikowaniu V2.1.1 w 2025 r. nadal certyfikowano według V1.1.1, z okresem ważności do 2027 r.
V2.1.1 jest w kluczowych punktach wyraźnie bardziej rygorystyczna:
| Punkt | V1.1.1 (2021) | V2.1.1 (2025) |
|---|---|---|
| Poziomy | Tylko Baseline | Baseline i Extended. Dla QES liczy się Extended. |
| W pełni ręczna weryfikacja | Dopuszczalna | Wystarcza tylko dla Baseline, dla QES wykluczona |
| Zabezpieczenia dokumentu tożsamości | Weryfikacja „w razie potrzeby”, bez minimalnej liczby | Co najmniej trzy, w tym dwa optycznie zmienne |
| Dokumenty wygenerowane przez SI lub zmanipulowane | Nieuregulowane wprost | Wykrywanie jest obowiązkowe |
| Ataki typu injection | Tylko zabezpieczona transmisja | Ochrona i wykrywanie są obowiązkowe, testowane przez akredytowane laboratorium zgodnie z CEN/TS 18099 |
| Deepfake’i w wideo twarzy | Wykrywanie zalecane | Wykrywanie jest obowiązkowe |
| Wykrywanie żywotności (PAD) | Zalecana ewaluacja zgodnie z ISO/IEC 19989-3 | Obowiązkowa ewaluacja przez akredytowane laboratorium, co dwa lata |
Nawet certyfikat zgodny z V2.1.1 nie jest „blankietową zgodą”. Nigdy nie certyfikuje się dostawcy jako całości, lecz pojedynczą procedurę w określonym use case. Diabeł tkwi w zakresie: jeśli certyfikat obejmuje tylko produkt, tylko use case albo tylko kanał, to wszystko poza tym nie jest objęte, nawet jeśli pochodzi od tego samego dostawcy.
Dlatego już dziś poproś o potwierdzenie pięciu rzeczy:
- Wersja: V2.1.1, nie V1.1.1.
- Poziom: Extended, nie Baseline.
- Procedura i use case: dokładnie ta procedura, którą kupujesz.
- Kanał: aplikacja lub przeglądarka, iOS i Android.
- Raporty laboratoryjne: testy injection i presentation attack, których norma po raz pierwszy wymaga do końca 2026 r.

Z Nect: AMLR-Ident i portfel EUDI z jednego API
Nect dostarcza zautomatyzowany Video-Ident, ePass i eID za pośrednictwem jednego interfejsu. Wszystkie trzy procedury są od lipca 2026 r. certyfikowane zgodnie z ETSI TS 119 461 V2.1.1 na poziomie Extended. Dzięki temu Nect Ident już dziś oferuje wszystkie przyjazne dla użytkownika i efektywne kosztowo metody identyfikacji, które AMLR przewiduje dla kanału zdalnego.
W Nect nie musisz więc rozstrzygać, która procedura jest objęta: zautomatyzowany Video-Ident, ePass i eID — wszystkie trzy widnieją w certyfikacie.
Nect zapewnia też wzmocnioną aplikację: wszystkie procedury działają w aplikacji Nect Wallet. Już dziś 20 milionów użytkowników może dzięki temu — również zgodnie z eIDAS — otworzyć konto bankowe prostym wideo-selfie. Tzw. Wallet-Ident (czasem nazywany Re-Ident) jest w Nect zgodny z eIDAS od trzech lat i stanowi prekursora EUDI.
EUDI pojawi się od 2027 r. i będzie dostępne dla wszystkich klientów, którzy mają podłączony Nect Ident. W ten sposób spełnisz także obowiązek akceptacji, który dla banków zacznie obowiązywać od 24 grudnia 2027 r. Klientów bez portfela Nect automatycznie kieruje do odpowiedniej alternatywnej procedury identyfikacji.
Podstawy prawne
- AMLR: rozporządzenie (UE) 2024/1624, art. 22 ust. 6. Obowiązuje od 10 lipca 2027 r.
- Standardy regulacyjne: AMLA, Final Report dotyczący projektu RTS na podstawie art. 28 ust. 1 AMLR z 30 września 2026 r.: art. 6 i 7, motyw 11. Jeszcze nieprzyjęte przez Komisję Europejską.
- eIDAS: rozporządzenie (UE) nr 910/2014 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2024/1183. Art. 24 reguluje weryfikację tożsamości dla kwalifikowanych certyfikatów. Art. 5f ust. 2 zobowiązuje do akceptacji portfela EUDI na życzenie użytkownika, 36 miesięcy po wejściu w życie aktów wykonawczych dotyczących portfela z 24 grudnia 2024 r. Mikro- i małe przedsiębiorstwa są wyłączone (przegląd Heuking).
- Standard referencyjny: rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/1566. Obowiązuje od 19 sierpnia 2027 r.
- ETSI TS 119 461 V2.1.1 (2025-02): pełny tekst. Rozdziały 8.3.3 i 8.4.2, use case 9.2.3.3 i 9.2.3.4, załącznik C.3.
- Certyfikacja Nect Ident: komunikat z 22 lipca 2026 r.
